Ludomir Lewandowski
Szanowny Kolego
Zwracam się w ten sposób ponieważ wiąże nas w jakiś sposób historia szkół: Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Warszawie, TPD2 i budynku przy Noakowskiego 6. Z zainteresowaniem przeczytałem strony internetowe ww Gimnazjum, tudzież stronę Pana i odpowiadając na apel ślę następujace wspomnienia, a może nawet uzupełnienia.
Urodzony w 1935r, pierwszą styczność ze Szkołą miałem w roku szkolnym 1948/49 (klasa VIII). Przytaczane dotychczas wspomnienia absolwentów nie obejmują tych lat. Po zakończeniu działań wojennych i okresu prowadzenia nauki na "tajnych kompletach" Dyrektor Kuczewski (ostatni przedwojenny dyrektor szkoły im. Staszica), którego nikt dotychczas nie wspomniał, podjął reaktywowanie Gimnazjum im. St. Staszica. W gimnazjum uczyli się tylko chłopcy. Zajęcia klas VIII początkowo były zorganizowane w budynku szkolnym leżącym przy skrzyżowaniu ulic Filtrowej i Raszyńskiej. Lekcje "mojej klasy" prowadzono "na drugiej zmianie". Mieszkałem wówczas z Matką kątem u stryjostwa, na ul. Złotej 38a, aby uniknąć dojazdów z miejscowości w której mieszkam do dzisiaj (nazwa w adresie). Nawiasem mówiąc moja Matka Anna, w tym okresie, była nauczycielką w Szkole im. J. Słowackiego przy ul. Wawelskiej, a sekretariat tej szkoły prowadziła żona dyrektora Kuczewskiego. Dyrektorką "Słowackiego" była P. Kasperowicz. Gimnazjum Słowackiego było pierwotnie szkołą żeńską i stało się szkołą koedukacyjną od klas pierwszych chyba ok. 1950r.
Jeśli dobrze pamiętam, do budynku Szkoły przy ul. Noakowskiego 6 przeniesiono nas w roku szkolnym 1949/50 i przydzielono nam klasy na wyższych piętrach. Były to klasy IXR i IXF, ale chyba zostały one połaczone w jedną klasę X w roku 1950/51. W klasach "R" uczono języka rosyjskiego, w klasach "F" języka francuskiego, a w obu tych rodzajach również łaciny; po połączeniu w klasę X rozdzielne były lekcje języka francuskiego i rosyjskiego. Szkoła TPD2 prowadziła zajęcia na niższych piętrach. "Staszic" musiał działać od roku 1947/48, ponieważ poza nami była na Noakowskiego 6 klasa (klasy?) o rok starsza (matura w 1951r.). Dla mnie fizyczna działalność Gim. im. St. Staszica kończyła się z rokiem szkolnym 1951/1952 ponieważ był to ostatni rok maturalny z którym dyr. Kuczewski odszedł na emeryturę. Po przeniesieniu TPD2 na Nowowiejską (1952), budynek Noakowskiego 6 objęła szkoła podstawowa, co więcej przejęła ona w posiadanie (przechowanie ?) Sztandar Staszica i nazwę Patrona. Losy tej szkoły i Sztandaru od tego czasu nie były mi znane i mam tu znaki zapytania nie wyjaśnione historią sztandaru.
Koegzystencja Gimnazjum im. Staszica i TPD2 w obrębie budynku przy Noakowskiego 6 układała się poprawnie, dyr. Mościcki (TPD2) starał się o integrowanie klas pochodzących od Staszica z TPD2 chociażby wokół utworzonego wówczas radiowęzła, wspólnego udziału w różnego rodzaju okolicznościowych "capstrzykach" politycznych i organizacji ZMP, dyrektor Kuczewski robił swoje tzn. pilnował by utrzymać "swoją" kadrę nauczycielską i utrzymać poziom nauki co mu się, o dziwo, udawało w czasach rozpanoszenia ZMP, które uważało za swoją powinność kontrolowanie i wpływanie na treści nauczania, zwłaszcza przedmiotów humanistycznych, jęz. polskiego i historii, a także kwalifikowanie kandydatów na studia! Takie to były czasy.
Jak wspomniałem na wstępie kronika prowadzona przez Pana okres ten pomija choć moim zdaniem stanowi on początek zdarzeń wieńczonych przyjęciem imienia Patrona i Sztandaru przez XIV LO. Uczniowie ostatnich lat maturalnych 1951 i 1952 nie wykazują intencji utrzymywania kontaktów wynikających z kilku lat wspólnej nauki. Sądzę, że wynika to z zachwiania tożsamości pochodzenia: czy my to Staszic, czy TPD2 ?. Wobec tego nie pojawiają się na spotkaniach np. mszach w kościele przy ul. Emilii Plater (był on "kościołem Staszica"), poświęcanych pamięci uczniów tej szkoły. Na msze przychodzą byli uczniowie Szkoły Realnej i z okresu wojennego. Ta tradycja niebawem zginie. Może ją wskrzesić ?. Ja osobiście czuję się (i jestem) ostatnim rocznikiem Gimnazjum im. Staszica, w którym rozpocząłem w 1948r naukę, lecz nie dystansuję się od faktu udziału w życiu szkoły TPD2 - protoplasty XIV LO. im. Stanisława Staszica.
Kończąc dodam jeszcze kilka danych o roczniku maturalnym 1951/1952. Pamiętam sporo nazwisk lecz mam kłopot z identyfikacją imion, które w tych przypadkach opatrzę jako (?).
Uczniowie
[lista uzupełniona i poprawiona 4 grudnia 2002]
Nauczyciele
Antoni Berezecki, polonista
Józef Ciszewski, wych. fizyczne
(?) Kicińska, biologia
(?) Malanowicz, matematyka
Irena Piekut, chemia
(?) Sasin, polonistka
(?) Stopczyk, geografia
Wacław (?) Więcławek, historia
Spotkanie klasowe 8 listopada 2002
Dodane w kwietniu 2003; osoby ponumerowane tak jak powyżej.
(zob. również komentarz Michała Antopolskiego)